Categorieën
wetenschapsjargon

Goodhart’s law

Goodhart’s law is an adage named after economist Charles Goodhart, which has been phrased by Marilyn Strathern as “When a measure becomes a target, it ceases to be a good measure.” 

Categorieën
Bon Mot du Jour jargon mozeskriebels weet je wetenschapsjargon

Alice in Wonderland-syndroom

Het Alice in Wonderland-syndroom (AIWS) is een aandoening die de waarneming beïnvloedt. Objecten worden te groot (macropsie) of te klein (micropsie) waargenomen.

Categorieën
Bon Mot du Jour gezegden jargon nerdspeak wetenschapsjargon

Cargocultus

Cargo cultus; houten vliegtuig
Poelepoelie, kom dan vliegtuig, kom dan!

Cargocult (Engels: transportgoederen-cultus):

  • letterlijk: de verzamelnaam voor diverse religieuze bewegingen die vanaf het einde van de negentiende eeuw ontstonden in Melanesië.
  • metaforisch: het nabootsen van handelingen en omstandigheden die eerder een goed resultaat hadden, zonder een goed inzicht in de logische samenhang tussen gevolg en de omstandigheden / oorzaken die daarvoor nodig waren.
Categorieën
Bon Mot du Jour jargon mozeskriebels weet je wetenschapsjargon

Dunning-Kruger-effect

Dit is de benaming voor het fenomeen dat incompetente mensen hun eigen kunnen overschatten, terwijl mensen die werkelijk bovengemiddeld competent zijn, daarentegen de neiging hebben hun eigen kunnen te onderschatten.
In de woorden van Bertrand Russell: “In de wereld van vandaag lopen de domkoppen over van zelfverzekerdheid, terwijl de slimmeriken een en al twijfel zijn”.
(wikipedia)

Klinkt goed, he? Vooral in discussies is dit een ideale manier om aan de noodrem te trekken: “Je snapt me niet, dus je zult wel te dom zijn om het te begrijpen”. Dat is alleen niet de strekking van deze term. Eerder gaat dit effect over het inschattingsvermogen omtrent je eigen kennis en kunde.

Zie ook:

Categorieën
Bon Mot du Jour jargon wetenschapsjargon

Werther-effect

Werther-effect: het fenomeen dat een zelfmoord die veel publiciteit heeft gekregen zorgt voor kopieergedrag; het aantal zelfmoorden stijgt direct erna. Dit fenomeen is vernoemd naar de zelfmoordgolf na de publicatie van de roman Die Leiden des jungen Werthers van Goethe in 1774.
Wikipedia (Engels) / Wikipedia (Duits)

Categorieën
Bon Mot du Jour eufemismen jargon synoniemen wetenschapsjargon

Monte Carlo simulatie

Monte Carlo CasinoEen modern natuurkundig laboratorium

Monte-carlo-simulaties bootsen een experiment na; de naam slaat op gokken in Monte Carlo. Deze manier wordt ondermeer gebruikt in natuurkundige experimenten. In plaats van een laboratoriumopstelling wordt een experiment met de computer gesimuleerd, met gebruik van kansberekening.

Als je bijvoorbeeld deeltjes door een elektisch veld wilt sturen, dan kun je dit nabootsen als je precies weet hoe het veld eruit ziet en hoe de deeltjes bij aanvang bewegen. In een ideaal experiment heb je volledige controle en kun je alles berekenen. In werkelijkheid weet je de aanvangcondities niet precies en vormen ze vrijwel altijd een verdeling. Een deeltje begint op een positie tussen A en B met een willekeurige snelheid. Je weet wel de kans dat een deeltje op een bepaalde positie begint met een bepaalde snelheid. Er zijn dus verschillende posities en snelheden mogelijk met elk een bepaalde kans.

In een Monte Carlo simulatie ga je nu “dobbelen”: je laat willekeurig een positie en snelheid trekken en rekent dan door hoe het experiment zal verlopen. Vervolgens weeg je het resultaat met de kans dat het deeltje in werkelijkheid deze snelheid en positie had: hoe groter deze kans hoe belangrijker het resultaat). Door dit heel vaak te herhalen boots je het werkelijke experiment na en het uiteindelijke resultaat is de som van alle “gewogen” deelresultaten.

(zie ook)
met dank aan Laurens van Buuren

Categorieën
Bon Mot du Jour braltaal jargon newspeak portmanteau wetenschapsjargon

Panarchie

panarchie (afg. v.h. Griekse ‘pan’ ->alles, en ‘arche’ -> heerschappij

Panarchy is the emerging system of sociopolitical activity that we might refer to as the €œwiki-fication of society. By wikification I refer to the rise of mass participation systems, that include

  1. software production, or open source
  2. knowledge production, e.g. wikipedia, or
  3. group/identity production, e.g. communities.

(link|via)